Кога на родителот поради болест или старост му станува потребна секојдневна помош, семејството може да се најде пред многу тешка одлука. Многумина сакаат да ги доведат мајката или таткото во својот дом, но работата, децата, другите обврски и сопствените можности понекогаш тоа го прават речиси невозможно. За верниците, покрај сето тоа, може да се појави и дополнителна дилема: дали сместувањето на родителот во старечки дом е знак дека го напуштиле и дали таквата одлука е грев?
Токму тоа прашање му го постави една жена на свештеникот Виктор Никишов, откако нејзината мајка претрпела мозочен удар. Не знаела дали да ја донесе дома или да ѝ обезбеди место во приватен дом за стари лица.
„Знам дека нема да издржам“
Нејзината мајка има 75 години, а мозочниот удар го доживеала во ноември 2025 година. По закрепнувањето може да оди и сама да оди до тоалет, но не зборува, повремено не се ориентира во времето и просторот и не ги препознава секогаш луѓето околу себе. За време на периодот кога била неподвижна, престојувала во државен дом за стари лица.
Ќерката сега ја разгледува можноста да ја смести во приватен дом, но чувствува грижа на совест бидејќи смета дека како ќерка би требало да ја донесе дома. Ситуацијата дополнително ја комплицира фактот што нејзиниот сопруг не се согласува со тоа.
– Ми е жал за мама и разбирам дека би требало да ја донесам дома, но знам дека тоа нема да го издржам, а сопругот е против тоа. Раскината сум: во душата не сум подготвена и плачам – му рекла жената на свештеникот.
Почитта кон родителите не значи дека мора да направите сè сами
Свештеникот Виктор Никишов не ѝ понудил едноставен одговор, туку истакнал дека одлуката зависи од конкретната семејна ситуација. Ја советувал да не донесува одлука во брзање, туку заедно со сопругот и останатите членови на семејството да процени што е реално возможно.
Според неговото толкување, христијанската заповед за почит кон родителите не значи дека личноста мора да го загрози сопственото семејство за сама да ја преземе комплетната грижа за болниот родител.
– Потребно е без брзање да ги измерите сите ‘за’ и ‘против’ и да ги разгледате можните последици од секоја одлука – порачал свештеникот.
„Љубовта кон ближниот треба да биде разумна“
Никишов во својот одговор се повикал и на учењето на Свети Теофан Затворник, нагласувајќи дека грижата за ближниот не подразбира занемарување на сопствените граници и възможности.
Како што објаснил, ако една личност веќе знае дека физички и психички не би можела да ја издржи секојдневната нега на болниот родител, а притоа ја нема поддршката од сопружникот и остатокот од семејството, обидот сè да преземе сама би можел да доведе до исцрпеност и сериозни семејни проблеми.
Во тој контекст го споменал и христијанскиот поим унинија (уние), кој се однесува на состојба на длабока клонатaност, духовна потиштеност и безволност. Поентата на неговиот совет била дека љубовта кон родителот не треба да се мери исклучиво според тоа дали тој живее под ист покрив со децата.
Старечкиот дом не мора да значи напуштање
Според зборовите на свештеникот, квалитетен приватен дом во кој на родителот му е обезбедена соодветна нега може да биде хумано решение за семејствата кои не се во можност да пружат целодневна грижа. Тоа, како што истакнал, не значи дека семејството престанува да биде присутно.
Децата можат редовно да го посетуваат родителот, да минуваат време со него, да му носат омилена храна, да разговораат, да го изведуваат во прошетка кога тоа е возможно и да бидат со него во секојдневните моменти. Посебно укажал на значењето на стручната нега и медицинскиот надзор кај лицата кои претрпеле мозочен удар, бидејќи нивните потреби можат да бидат поголеми отколку што семејството може самостојно да ги обезбеди.
Грижата дома е исто така можна, но бара договор
Свештеникот не ја исклучил ниту можноста жената да ја донесе мајката во својот дом. Меѓутоа, смета дека пред тоа би требало да се направи јасен договор со сопругот и сите членови на семејството кои би биле вклучени во негата.
Грижата за тешко болна личност може да подразбира помош при секојдневните активности, контроли, терапија, надзор и голем физички и емоционален напор. Поради тоа е важно реално да се процени кој може да помогне, колку време може да издвои и дали е возможно да се ангажира дополнителна стручна помош.
На крајот, свештеникот ѝ советувал на жената одлуката да не ја донесува под притисок на чувството на вина. Пораката од неговиот одговор е дека грижата за родителот може да изгледа различно од семејство до семејство. Некогаш тоа значи секојдневна нега дома, а некогаш наоѓање установа во која родителот ќе добие помош што семејството самото не може да ја пружи. Најважно е одлуката да биде донесена промислено, со разговор во семејството и земајќи ги предвид вистинските потреби и на родителот и на оние кои се грижат за него.

